VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
31 Ekim 2009 Cumartesi | Anasayfa > Haberler > Bir kanun kaçağının heyecan dolu Bombay macerası
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Bir kanun kaçağının heyecan dolu Bombay macerası

""Shantaram"" 1980""li yıllarda Avustralya""nın en güvenli hapishanelerinin birinde nefes kesen bir kaçış öyküsüyle başlıyor.

Hüseyin Sırrıoğlu

Shantaram bir "roman a clef". Bu Fransızca terim, gerçek olay ve kişilerin yer aldığı ancak isimlerinin değiştirilerek, bazı farklılıklarla kurgulandığı romanlar için kullanılıyor.
Selim İleri"nin Geçmiş ve Geri Gelmeyecek Zamanlar serisi içinde yer alan romanlar bu türün örnekleridir. Bu romanlarda Selim İleri, yakın tarihin pek çok yazar ve sahne sanatçısını birer roman karakterine dönüştürür. Ancak biyografik bir roman değildir hiçbir zaman söz konusu olan. Tamam, biyografik öğeler vardır. Ama kurgu da vardır. Değişiklikler de vardır. Orson Welles"in "Yurttaş Kane"i örneğin. O da bir "film e clef". Amerikalı ünlü gazete patronu William Randolph Hearst"ün hayatına eleştirel bir bakış mahiyetindedir.

"Shantaram"da Gregory David Roberts kendi hayatından yola çıkmış. Yani romanın baş karakteri kendi izdüşümü.

Yazar 1952 yılında Avustralya"nın Melbourne şehrinde doğuyor. 1978 yılında bir dizi silahlı soygun suçundan on dokuz yıl hapse mahkûm ediliyor. Oyuncak bir silah söz konusu olan ve 1977 yılı boyunca 24 ayrı yeri soyuyor silahıyla. Elde ettiği paranın tutarı 38 bin dolar. İlginç olan şu ki her zaman büyük kuruluşları soyuyor ve bu kuruluşların sigortası olmasına da özen gösteriyor.
Ancak bir uyuşturucu bağımlısı Roberts. Bu yüzden karısı tarafından terk ediliyor ve mahkemede kızının vekâletini de kaybediyor.

Haziran 1980"de Avustralya"nın en güvenli hapishanelerinden biri olan Pentridge"den kaçmayı başarıyor ve maceralı bir yolculuktan sonra Hindistan"ın Bombay eyaletinde alıyor soluğu.

"Shantaram" büyük oranda bundan sonrasını anlatan bir roman. Yazarın Bombay"da yaşadıkları, Bombay"ın onu çeken özellikleri uzun uzun anlatılmış. Pat Conroy"un da dediği gibi -kitabın kapağında alıntılanmış- "Gregory David Roberts, Bombay için tıpkı Lawrence Durrell"in İskenderiye, Melville"in Büyük Okyanus, Thoreau"nun Walden Gölü için yaptığını yapmış. Bombay"ı dünya edebiyatının sonsuza dek anılacak yerlerinde biri kılmış."

Ancak tabii ki eser bir şehir rehberi ya da şehre adanmış bir güzelleme değil. Bir macera romanı. On yıl boyunda Avustralya"nın en aranan adamının, kaçak olarak, sahte bir pasaportla gittiği bir şehirde yaşadıklarını anlatıyor. Hacmine rağmen -şunun şurası 863 sayfa- kolay okunan, sürükleyen bir metin.

Serinin ikinci kitabı
Roberts"ın otobiyografik göndermeler dolu romanı "Shantaram" aslında bir nehir romanın ikinci kitabı. Yani yazar dört romanda tamamlanacak bir öyküyü ortasından anlatmaya başlamış. Bundan sonra 4 Şubat 2010"da dizinin üçüncü metni olan Dağ Gölgesi (The Mountain Shadow) çıkacak. Daha sonraki cildin ise dizinin ilk kitabı olması bekleniyor.

Bu arada küçük bir parantez açıp romanın adının nereden geldiğini de açıklamak lazım. Roman boyunca baş karakterin gerçek adını bilmiyoruz. Lindsay Ford adına düzenlenmiş bir sahte pasaportla geliyor Bombay"a. Sonra Linbaba adını alıyor. Ve burada tanışıp arkadaş olduğu Prabaker"ın doğduğu köye yolu düştüğünde, arkadaşının annesi ona Shantaram adını takıyor ki bu "Tanrı"nın barışının oğlu" anlamına gelen yerel bir isim.

Shantaram film oluyor
Roman 2003 yılında yayımlanır yayımlanmaz pek çok film şirketi haklarını almak için adeta kapışmış. İlk isteyen Russell Crowe olsa da Warner Bros, Johnny Depp"in de etkisiyle iki milyon dolara, yanlış duymadınız 2.000.000 $"a eserin film haklarını almış. Başrolde tabii ki Depp"in oynaması kararlaştırılmış.

Senaryo da yazar tarafından üstlenilmiş. Roberts her ne kadar senaryosunun kitabın ruhunu taşıyacağını söylese de bağımsız bir metin olacağını, adeta konuyu baştan yazacağını söylemiş. Ancak istenilen olmamış.

Roberts"ın senaryo taslağı üzerinde çalışmak üzere bu defa Eric Roth kiralanmış. Sonra filmin yönetmeni belirlenmiş: Peter Weir. (O da bir Avustralyalı.) Fakat bazı anlaşmazlıklardan ötürü 2006 sonunda başlaması gereken çekimler başlayamamış ve Weir"in yerini Mira Nair almış. Bu sefer de başka aksaklıklar, zaman uyuşmazlıkları yaşanmış. 2009 bitmek üzere, film halen ortada yok. 2010 yahut 2011"de gösterime girmesi bekleniyor. Filmin prodüktörleri ise Brad Pitt ve Johnny Depp.

"Shantaram" 2003"ten bu yana sayısız dile çevrildi. Yayımlandığı her ülkede önemli satışlar yakaladı. Ve şimdi Türkçe"de. Bir kanun kaçağının izinde heyecanlı bir Bombay turu yapmamız, Johnny Depp"in bir sonraki filmde canlandıracağı karakteri önceden tanımamız için.

Shantaram
Gregory David Roberts
Çev: Banu Taylan Öğüdücü
Artemis
25 TL

Paylaş

Bir VatanKitap’ın perde arkasıBu ay üç özel röportajla çıkıyoruz okur karşısına. Bunlardan ilki Türk tiyatro tarihine sahneleye çıkan ilk kadın oyuncu Afife Jale'nin yaşamını romanlaştıran Osman Balcıgil'le bu büyük değer üzerine Ece Erol'un yaptığı şöyleşi oldu. Diğer bir özel röportajımızı Cemre Nur Meleke, Aslı Perker'le yeni romanı Flamingolar Pembedir üzerine gerçekleştirdi. Sinemaya da uyarlanan Kocan Kadar Konuş kitabıyla büyük çıkış yakalayan Şebnem Burcuoğlu ise özlenen sıcak mahalle özlemimizi, Cemal Süreya'ya gönderme yaparak Cemal ve Süreyya aşkı üzerinden giderdiği yeni romanı Süreya Kuaför Salonunu anlattı.

Devam