VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
14 Ocak 2014 Salı | Anasayfa > Haberler > Çin işi casus romanı
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Çin işi casus romanı

Çağdaş Çin edebiyatının uluslararası bestseller yazarlarından Mai Jia’nın Türkçeye çevrilen ilk romanı “Deşifre!”, bir matematik dehasının kuşaklar boyu süren hikâyesini casusluk fonunda okura sunuyor.

Uzakdoğu edebiyatı denilince pek çok kişinin aklına öncelikle Japon edebiyatı gelir. Savaş döneminde yaşamasına rağmen aynı dönemi bambaşka noktalara odaklanarak anlatan, her şeyden önce kişiliği ve “görkemli” intiharı ile dikkat çeken Yukio Mişima; çağdaş dönemin en çok konuşulan yazarlarından Haruki Murakami ve vurucu hikâyeleriyle Ryu Murakami ilk hatırlananlar olur çoğu kez. Çin’in dışarıya kapalı toplumsal yapısı ve eserleri orijinal dilinde okuma zorluğu ise çok güçlü olmasına rağmen edebiyatının geç keşfedilmesine neden oldu. Neyse ki Mo Yan’ın iki yıl önce Nobel Edebiyat Ödülü’nü almasının ardından, yeni bir Çinli yazar daha Türkçeye çevrildi: Mai Jia. 1964 doğumlu yazarın “Deşifre!” romanı, 1911 Devrimi’nden sonra Rong Ailesi’nin üç kuşağının hikâyesini anlatıyor. Mai Jia mahlasıyla yazan Jiang Benhu, ilk gençlik yıllarını Kültür Devrimi sırasında yaşamış bir yazar. Zhejiang bölgesindeki bir köyde doğmuş. “1960’larda ailenizin politik yapısı çok önemsenirdi” diyor ve ekliyor; “Benim ailemde üç ‘kara kedi’ vardı; devrim karşıtı babam, toprak ağası dedem ve annemin Hıristiyan olan babası. O dönemde Hıristiyan olmak şeytanın ta kendisi olmak gibi algılanırdı. Kısacası cehennemde yaşıyor gibiydim.”
“Kötü bir çocukluk bir yazar için en büyük nimettir” diyen Hemingway gibi, Mai Jia için de yaşadığı cehennem kurtuluş yolu olmuş. Üniversite sınavı sonrası Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun akademisine kabul edilmiş. Ailesinin politik statüsünü değiştirmek umuduyla orduya katılan Mai Jia burada edebiyat eğitimi almış. 17 yıl orduya, istihbarat biriminde hizmet vermiş. Propaganda metinleri yazan Mai Jia, edebiyattaki yeteneğini keşfedince tam zamanlı yazarlığa yönelmiş. Casus romanları Çin’de pek de ilgi çeken bir tür olmamasına rağmen mesleğinin getirdiği birikimle bu alana yönelen yazar; “Çin için casus romanları yabancı bir konsept ancak casus oyunları sadece işin görünen yüzü. Ben insan hikâyeleri anlatıyorum. Onların kaderlerini, ruhlarını, acılarını ve aşklarını aktarıyorum.” diyor.
ÇİN VE SANSÜR
Konu casusluk, ülke de Çin olunca ister istemez insanın aklına sansür geliyor. Elbette yazar daha önce kimsenin yazmaya cesaret edemediği hassas alanlara girince sansür mekanizması daha sıkı işlemiş. “Yabancı bir ülkede yaşasaydım, daha çok kitap yazabilirdim” diyen Mai Jia ekliyor; “Ancak Çin’de ben dahil pek çok kişinin yazmaya cesaret edemediği o kadar çok konu var ki!” Romanları film ve televizyon dizisine uyarlanan yazar, 2002’de yayınlanan romanı “Deşifre!”de şifre kırıcılıktan uluslararası casusluğa, gizli askeri yapılanmalara kadar klasik casus - gerilim romanlarının ana unsurlarının hepsine yer vermiş. Bununla birlikte matematik dehası Rong Jinzhen’in hayatı gerçek tanıklıklara dayandırılarak belgesel - biyografi tadında okura aktarılıyor. Ülkenin en önemli şifre kırıcısıyken yaptığı bir hata yüzünden dahilikle delilik arası derin bir yıkıma doğru ilerleyen Jinzhen’in hikâyesi, Çin’in gözde yazarlarından Mai Jia ile tanışmak için iyi bir fırsat.

Paylaş

Öyleyse ‘Yaşasın edebiyat!’ Geçen ay Grand Pera Emek Sineması’nda çok önemli bir edebiyat davetine katıldım. Davet önemliydi çünkü,Türk edebiyatının “yaşayan” 50 şairinin/yazarının, kendini, edebiyatını ve hayata bakışını anlattığı “Yüz Yüze Konuşmalar, Yaşayan Edebiyat” projesi tanıtıldı.

Devam