VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
14 Temmuz 2014 Pazartesi | Anasayfa > Haberler > Efsanenin gerçek öyküsü
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Efsanenin gerçek öyküsü

Sadece temsil ettiği Afro-Amerikan kesimin değil tüm dünyanın bir efsane gözüyle baktığı Malcom X’in Manning Marable imzalı biyografisi, ünlü siyaset adamının bilinmeyen yönlerini gözler önüne seriyor. Bu çalışmasıyla Pulitzer Ödülü alan Marable, kimsenin giremediği arşivlere bile girmiş.



Profesör William Manning Marable, Columbia Üniversitesi’nde halkla ilişkiler, tarih ve Afro-Amerikan çalışmaları alanlarında dersler veren bir araştırmacı. “Malcom X - Arayış Dolu Bir Hayat”, pek çok kitapta imzası bulunan ve ilerici siyasi hareketlerde aktif şekilde yer alan Marable’ın son kitabı. 10 yılı aşkın bir araştırma maratonunun ardından kaleme aldığı bu biyografi, ölümünden bir yıl sonra, 2012’de tarih dalında Pulitzer Ödülü kazandı. Bunun sebebi de, ABD’deki siyahlar için verdiği mücadele kadar Müslümanlığı seçişi, katıldığı örgütler, eşitlik kazanımı üzerine kullandığı sert üslup ve henüz 40 yaşındayken kurban gittiği suikastla tarihte önemli bir yere sahip olan Malcom X üzerine yazılan en fazla bilgi ve belgeye dayalı biyografi olmasıydı. Babası Earl Little’ın mücadelesiyle başlayan bu biyografi Malcom X’i sadece bir efsane olarak değil fikirleri, hataları ve yaşamıyla ele alan, bugüne dek yazılmış en detaylı kitap.


Profesör Marable, “Malcolm’un sonradan öfkeli siyah militandan, çok kültürlü Amerikalı ikonuna terfi etmesi Alex Haley ile birlikte yazdıkları ve ölümünden dokuz ay sonra yayımlanan Malcolm X (İnsan Yayınları) otobiyografisinin olağanüstü başarısının bir sonucudur.” diyor. Zaten bu biyografiyi yazmaya da 20 yıl kadar önce, bu kitabı okuduğunda karar vermiş. Çünkü bu otobiyografide Malcom X’in başlıca örgütü olan Afro-Amerikan Birliği Örgütü (OAAU) hakkında hemen hiçbir şey yer almıyormuş. Kitabın hiçbir yerinde örgütün programına ve amaçlarına değinilmediği gibi, dikkatli bir araştırma sonucunda kitabın yayımlanmasından önce bazı bölümlerin çıkarıldığını da fark etmiş. Bununla da kalmayıp isimler, tarihler ve olaylarda birçok tutarsızlık olduğunu görmüş. “Gerek bir tarihçi gerekse bir Afro-Amerikan olarak bu duruma şaşırdım” diyor Prof. Marable; “Kitap ne kadar doğruydu ve kitapta neler söylenmemişti?” İşte bu kafa kurcalayan otobiyografiden yola çıkaran Prof. Marable, efsanenin ötesine geçmek ve Malcolm’un hayatında gerçekten olmuş şeyleri anlatmak için yoğun bir araştırma yapmış.

İLK KEZ GİRİLEN ARŞİV

“Malcom X’in hayatını yeniden kurarken karşılaştığım en büyük zorluklardan biri, İslam Milleti içindeki eylemlerini inceleme çabasıdır.” diyor Prof. Marable. Çoğu popüler eserin onun son iki
yılında halk önündeki kariyerine odaklandığını vurgulayan yazar, 1950’lere ait eski konuşmalarını ve mektuplarını gün yüzüne çıkarabilmek için İslam Milleti arşivini incelemiş. Ancak bu iş, elbette burada yazıldığı kadar kolay olmamış. “Yıllarca süren çabamdan sonra İslam Milleti ile diyalog kurmayı başardım” diyor Marable ve ekliyor; “2005 yılının Mayıs ayında birliğin lideri Farrakhan ile dokuz saatlik sıradışı bir görüşme yaptım. Bunun üzerine Millet bana Malcolm’un vaazlarının ve yaptığı konuşmaların elli yıllık ses bantlarını vererek, onun
manevi ve siyasi gelişimine dair önemli fikirler edinmemizi sağladı”. Yazar ayrıca birliğin emektar üyeleriyle de röportaj yapma imkânı bulmuş.
“Malcolm her zaman dışarıya yönelik cana yakõn ve samimi bir üslup takõnmakla beraber kendine sakladõğõ şeyler de olurdu” diyor Prof. Marable, biyografisinde: “Kişiliğinin bu farklõ çehreleri, bazõlarõnõ kendisinin bulduğu, diğerleri ona verilmiş değişik isimlerle ifade ediliyordu: Malcolm Little, Hemşeri, Jack Carlton, Detroit’li Kızıloğlan, Büyük Kızıloğlan, Şeytan, Malachi Şahbaz, Malik Şahbaz, El-Hacc Malik El- Şahbaz. Tek bir kişilik onu hiçbir zaman bütünüyle yansıtmadı. Bu anlamda onun hikâyesi bir dizi parlak icadı içeriyordu ve bu icatlar içinde en meşhuru ‘Malcolm X’ idi.”

Prof. Marable tarafından yazılan biyografideki en dikkat çeken noktalardan biri Malcom X hakkındaki eşcinsellik söylentileri. Yazarın 600 sayfaya yaklaşan biyografide bu konuya detaylı yer vermemesinin en önemli sebebi, konu hakkında asla kesin kanıtlar bulunmaması.
Paul Lennon isimli zengin bir adamla yaşadığı cinsel birliktelik Malcolm’un ölümünün ardından fazlaca spekülasyon doğursa da deneyiminin sınırlı kaldığı anlaşılıyor. Prof. Marable; “Ne Massachusetts’teki hapishane sicili ne de 1952’den sonraki kişisel yaşamı aktif eşcinsel olduğuna dair bir kanıt sunmaktadır” diye konuya noktayı koyuyor. Ancak ardından şu yorumu yapmaktan kendini alamıyor: “Ella’nın çevresindeyken aile pikniklerine ve yemeklerine şevkle katılıyordu. Parasının bir kısmını elinde tutup Lansing’deki kardeşlerine gönderiyordu. Fakat Detroit’li Kızıloğlan olarak yaşadığı hayatta fuhşa, marihuana satışına, kokain seanslarına, piyango işine, arada bir soyguna ve açıkçası para aldığı eşcinsel ilişkilere katıldı. Bu iki hayatı birbirinden ayrı tutmak istikrarsız maddi koşullarından dolayı hiçbir zaman kolay olmadı. Ne var ki Malcolm en yasadışı ve muhtemelen üzücü faaliyetlerini ailesinden ve dostlarından gizleyebilecek kadar zeki ve yaratıcıydı.”


“X” NEREDEN GELİYOR?

Little soyadıyla doğan, Hacı Malik el-Şahbaz adını almadan önce Malcom X olarak tanınan siyahi lider neden “X” soyadıyla anılıyordu? Kitapta bunun sebebi şöyle anlatılıyor:
Militan bir İslamcı hizip olan ve önce Kaybolup-Bulunmuş İslam Milleti daha sonra da genellikle Siyah Müslümanlar diye anılan grubun üyeleri beyazların şeytan olduğunu, zenci Amerikalıların Asya’nın kayıp kabilesi Şahbaz’ın soyundan geldiğini, Amerika’nın ırkçı doğasında köleliğe zorlandığını vaaz ediyorlardı. Kurtuluş yolu, gruba yeni giren üyelerin kölelik soyadlarına karşı çıkıp onların yerine, bilinmeyeni temsil eden X harfini koymalarını gerektiriyordu. Üyelere, yıllarca süren kişisel adanış ve ruhsal gelişim sonunda gerçek Asya kimliklerine uygun şekilde “özgün” soyadları verileceği söylenmişti. Millet’in en öne çıkan sözcüsü Malcolm X’ti.



Malcom X - Arayışlarla Dolu Bir Hayat
Manning Marable
Orhan Düz
İthaki Yayınları
38 TL






Paylaş

Bir VatanKitap’ın perde arkasıBu ay üç özel röportajla çıkıyoruz okur karşısına. Bunlardan ilki Türk tiyatro tarihine sahneleye çıkan ilk kadın oyuncu Afife Jale'nin yaşamını romanlaştıran Osman Balcıgil'le bu büyük değer üzerine Ece Erol'un yaptığı şöyleşi oldu. Diğer bir özel röportajımızı Cemre Nur Meleke, Aslı Perker'le yeni romanı Flamingolar Pembedir üzerine gerçekleştirdi. Sinemaya da uyarlanan Kocan Kadar Konuş kitabıyla büyük çıkış yakalayan Şebnem Burcuoğlu ise özlenen sıcak mahalle özlemimizi, Cemal Süreya'ya gönderme yaparak Cemal ve Süreyya aşkı üzerinden giderdiği yeni romanı Süreya Kuaför Salonunu anlattı.

Devam