VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
15 Mayıs 2012 Salı | Anasayfa > Haberler > "Erken İslamiyet Döneminde Arap- Bizans İlişkileri" kitabı üzerine mini bir test
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

""Erken İslamiyet Döneminde Arap- Bizans İlişkileri"" kitabı üzerine mini bir test

Harvard Üniversitesi""nde yaptığı doktora çalışmasını ""Arapların Gözüyle Bizans"" ismiyle kitaplaştıran Nadia Maria El Cheikh""in görüşlerini, bir mini test yaparak okuyucuya sunmak istedim.

Atom Damalı

Kim bilir, belki de tarih kitaplarında verilen bilgilerden faydalanarak dönemsel karşılaştırmalar yapmak, güncel politika ve stratejiler hakkında fikir oluşturmak faydalı olabilir. Ne de olsa tarih biraz da tekerrürdür.

Soru 1- Erken İslami dönemlerde Araplar"ın kullandıkları paralarda Bizans İmparatoru"nun veya İslam Halifeleri"nin resimleri yer almaktaydı. Ancak Emevi Sultanı Halife Abdülmelik döneminde başlatılan Araplaştırma reformlarından sonra İslami sikkelerde resimlere son verilerek, dua ve ayetlerin yer aldığı sikkeler darbedilmeye başlandı. Bu değişimin nedeni;
a- İslami düşüncede resim ve tasvirin yasaklanmasımıydı.
b- Bizans"ın sikkelerde Hz. Muhammed"i aşağılayıcı işaret ve resimlerle para darbetmeye yönelik tehdit savurmasımıydı.
c- Araplar"ın altın ve gümüş madenlerine kavuşmuş olmalarımıydı.
Soru 2- Hz. Muhammed, dönemin tüm hükümdarlarına elçileriyle birer mektup gönderip İslamiyeti kabul ederek dinlerini değiştirmelerini, aksi takdirde vebali kendi boyunlarına olacağını yazdı. Dönemin Bizans İmparatoru İraklios bu mektubu aldığında;
a- Hz. Muhammed"e mektup yazarak, "Meryem oğlu İsa sizin geleceğinizi bildirmişti... Sizinle beraber olup ayaklarınızı yıkamak isterdim..." mi dedi.
b- Hz. Muhammed"in elçisini hapsederek yargıladı ve işkence ile ölüme mi mahkum etti.
c- Daha sonra Arap ve Bizans ordularının Suriye"de karşı karşıya gelmelerine sebep olacak bir savaş mı ilan etti.
Soru 3- Araplar Bizans"ın başkenti Konstantinopolis"in fethedilmesi için birçok sefer düzenleyerek şehri kuşatmışlardır. En önemli seferlerden birini de Miladi 717, Hicri 99 yılında Emevi hükümdar Meslene bin Abdülmelik gerçekleştirmiştir. Bu seferde;
a- Meslene aylarca Üsküdar"da konakladıktan sonra ordusuyla beraber boğazı geçemeyeceklerini anlayıp seferi sona mı erdirmiştir.
b- Aylarca süren kuşatma ve savaş sonunda Meslene"nin ordusu yenilerek geri mi dönmüştür.
c- Bizans İmparatoru, Meslene"ye Konstantinopolis kapılarını açarak ona şehri gezdirmiş ve Bizans başkentinde bir cami kurulması şartını kabul etmesi üzerine Emevi ordusu geri mi dönmüştür.
Soru 4- 10. yüzyıldan itibaren Araplar"a karşı üstünlük kuran Bizans, 1071 yılındaki Malazgirt Savaşı"ndan sonra Müslüman Türkler"in Anadolu"ya hakim olmasını engelleyememiştir. Bu savaş sonunda Selçuklu Sultanı, esir düşen İmparator Romanus Diogenis"i;
a- İslam aleminde gezdirdikten sonra öldürmüşmüdür.
b- Affettikten sonra, fidye almış ve ordusunda general olarak görevlendirmişmidir.
c- İmzalanan barış anlaşmasından sonra, Bizans"ın tazminat ödemesi koşuluyla serbest mi bırakmıştır.
Soru 5- Malazgirt Savaşı neticesinde Araplar ve Bizanslılar fiziksel olarak birbirlerinden uzaklaşmış oldu. 11. yüzyıldan sonra Araplar"ın Bizans İmparatorluğu ile ilişkilerinde;
a- Araplar Müslüman Türkler"i destekleyerek, Bizans"a karşı yapılan seferlerde Türkler"le beraberce Bizans"a karşı savaşmışlarmıdır.
b- Beklenmedik bir canlanma meydana gelmiş ve Araplar"ın Bizans eserlerine ve ustalarına karşı hayranlıkları öne çıkmış, hatta Haçlı Seferleri"ne karşı askeri ortaklık dahi gündeme gelmişmidir.
c- İlişkiler gittikçe zayıflamış ve Arap - Bizans başkentlerinde daha önce kurulmuş olan elçilikler de zamanla kapatılmışmıdır.

Yanıtlar:

Yukarıda yazılı soruları, Nadia Maria El Cheikh"in Arapların Gözüyle Bizans eserinde akıcı bir üslup ve başarılı bir tercüme ile cevaplanmış. Sadece bu sorular değil, Arap - Bizans ilişkileri çok farklı boyutlarda incelenmiş. Dini, askeri, siyasi, kültürel ve ekonomik konularda o dönemlerde kaleme alınan Arapça eserler incelenerek, tarih severler için bilgilerini tazeleyebilecekleri bir sunum haline getirilmiş...
1- Kitaba göre Emevi Halife Abdülmelik döneminde Bizans"ın sikkelere Hz. Muhammed"i aşağılayıcı resim koyma tehdidi Emevi sikke reformunun temel nedenlerinden biridir. (Cevap B).
2- Dönemin Bizans İmparatoru İraklios, Hz. Muhammed"in mektubunu saygıyla karşılamış ve çok saygılı bir mektupla cevap yazmış, ancak kendi toplumunun bunu kabul etmemesi üzerine öneriyi reddetmek zorunda kalmıştır. (Cevap A).
3- Erken İslami dönemde Bizans ve Araplar arasında yakın bir ilişki gelişmiş ve Meslene, Konstantinopolis"te misafir edilerek cami kurulması kararı alınmıştır. (Cevap C). Hatta Arap - Bizans yakınlığı o derecededir ki, Bizans"ın İran ile yaptığı savaşta -günümüzdeki Batı dünyası ile İran ilişkilerine benzer bir şekilde- o devirde de Bizans"ın galip gelmesi için dualarla Bizans"a destek verilmiştir.
4- Malazgirt Savaşı sonunda esir düşen İmparator Diogenis"e saygıyla davranılmış ve 1 milyon dinar tazminat karşılığı serbest bırakılmıştır. (Cevap C).
5- Türkler"in Anadolu"yu fethetmesinden sonra, başta kültürel ve siyasi konularda olmak üzere, Arap - Bizans ilişkilerinde çok olumlu gelişmeler yaşanmıştır. (Cevap B)

Paylaş

Öyleyse ‘Yaşasın edebiyat!’ Geçen ay Grand Pera Emek Sineması’nda çok önemli bir edebiyat davetine katıldım. Davet önemliydi çünkü,Türk edebiyatının “yaşayan” 50 şairinin/yazarının, kendini, edebiyatını ve hayata bakışını anlattığı “Yüz Yüze Konuşmalar, Yaşayan Edebiyat” projesi tanıtıldı.

Devam