VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
14 Ağustos 2014 Perşembe | Anasayfa > Haberler > Herşey Hariç Avrupa Turu
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Herşey Hariç Avrupa Turu

Konaklama: Sergideki IKEA Yatakları, Ultra-lüx Oteller, Nezarethaneler Ulaşım: IKEA Dolapları, Dümensiz balonlar, Vuitton Marka Valizler Kılavuzsuz Turlar: Metamorfoz Köyü, Büyük Grafitti Seddi, Aşk Çeşmesi

Murat Can Aşlak



Romain Puertolas ilk romanına isim koyarken kitabın hap formunda özetini kullanmayı tercih etmiş: “Bir IKEA Dolabında Mahsur Kalan Hint Fakir”inin Olağanüstü Yolcuğu.” Çakma Hint Fakiri ve profesyonel dolandırıcı Ajatashatru, Racastan’daki köyündeki saf ve iyi niyetli hemşerilerini kandırmak marifetiyle finansman işini hallederek Fransa’ya, IKEA’dan yeni bir çivili yatak almaya gider. Yanında sadece kuzeninden ödünç kıyafetler, cebindeki tek yüzü olan sahte bir 100 Euro’luk banknot ve bir iki tane daha dolandırıcılık edevatıyla Charles de Gaulle’e iner. Seyahat planı sadece 24 saatlik bir ziyaret öngörür: Paris’e inecek, bir IKEA bulacak, yeni oyuncağını alacak, gizlice IKEA mağazasında teşhirdeki yataklardan birinde sabahlayacak ve ilk uçakla Hindistan’a geri dönecektir. Ancak işler bekleneceği üzere planlandığı gibi gitmez. Peşinde eli bıçaklı bir Parizyen Çingene taksi şoförüyle Avrupa turu atacak ve bu süreçte tanıştığı insanların etkisiyle dönüşecek ve hikayenin sonlarında başladığı noktanın çok uzağına düşecektir.

Elimizdeki kitap kolay okunan cinsten, komik olma iddiasındaki bir “iyi hisset romanı”. Bazen bir uzun fıkra dinliyormuşsunuz, bazen de çizgi romanların yüzeyselliğinde yüzüyormuşsunuz hissi su üstüne çıkabilse de, Puertolas’ın müthiş gözlem yeteneği ve topladıklarını zekasıyla öğütme ve bağlamadaki ustalığı meyvesini sonunda veriyor. Puertolas’ın kendini edebiyat evreninde konumlandırdığı yer ile barışıksanız ya da barışmaya hazırsanız; absürt, karikatürize ve realizmden uzak üslubunun ve hikayesinin eğlenceli, ferahlık verici ve yumuşatıcı etkisini yakalamaya adaysınız demektir. O zaman 9 günde 5 ülke görebilir ve seyahatlerinizde olası en tuhaf ulaşım araçlarını kullanabilirsiniz: Bir “Amerikan Ergeni” serisi IKEA dolabı, dümensiz bir balon, bir film yıldızının Vuitton marka valizi gibi...

FRANSIZ CMYLMZ

Hikaye baştan sona sabun köpüğü tadında bir Fransız CMYLMZ’si değil. Üslubun, romanın ve içinde barındırdığı felsefenin derinleştiği bölümler mevcut. Örneğin; esas oğlanın doğulu bir fakirden batılı bir yazara dönüşmesinin ve buna paralel ruhen karanlıktan aydınlığa geçişinin sıfır noktası Sudanlı kaçak göçmenlerle tanışma hikayesi gibi derinliği arttırıcı bölümler romana boyut katmış. Bu tip anayol dışı, daha derin bölümlerin hepsinin PuÈrtolas’ın direkt kendi hayatından beslenmesi bir tesadüf olmaz. Göçmenler örneğinin Puertolas’ın hayatındaki izdüşümü kitabın yazıldığı dönemde yazarın gümrük koruma memuru olması: Kaçakların yaşadığı hayatımsı şey ve “iyi ülkeler” hülyalarının yazarın içinde derinlerde bir yerlerde iz bıraktığı üslubun dönüşmesinden hemen anlaşılabiliyor.

“Polise göre kaçak mülteci, Kızılhaç’a göre muhtaç insanlardı onlar. Böylesi bir çelişkiyle, yürekte böyle bir korkuyla yaşamak sarsıcıydı.”
Romanın içine yedirilmiş esas mesajı yazar şöyle damıtmış: Eğer yeterince ister ve gerekli mücadeleyi verirsen istediğin her şeye dönüşebilirsin, ama utangaç kalıp köşende oturursan olduğun gibi kalırsın.

“... ancak başka yerde, başka şeylerin var olduğunu keşfederek başka birisi olunabileceğini ona öğretmiş olan bir içsel yolculuk yapmıştı.”

SUBLİMİNAL MESAJ

Bu ana mesajın yanında romana birkaç subliminal mesaj daha yerleştirilmiş. Ancak bunlar ilk romanı memleketinde 100.000’in üzerinde satmış, aynı yıl 33 dile çevrilmiş parlak Romain Puertolas’tan değil de küçük Romain Kardeş’ten çıkmış gibi: ‘İyilik yap iyilik bul kim kazanmış kötülükten’ derinliğinde.

Avrupa turu boyunca hikayeye dahil olan karakterler çok iyi işlenmiş ve canlı: Kindar taksici Gustave Palourde ve ailesi, Sudanlı azimli ve kararlı mülteciler, film yıldızı ve Aja’nın arkadaşı Sophie Morceaux... En hayranlık uyandıranı da Aja’nın aşık olduğu porselen elli Burjuva kızı Marie. Aja ile olan aşkları ve farklılıklarından ortaya çıkan sürtünme enerjisi çok hoş sunulmuş: “İlk kez bir kızı arayan ergen gibi, tereddüt etti. Kalbinin atış ritmi rapten teknoya geçiş yaptıktan sonra, Vivaldi’de karar kıldı.”

“‘Oysa ben yakılmayı tercih ederim’ demişti Fransız ona. ‘Bir tabutun içinde uyanmaktan çok korkuyorum.’. ‘Bir vazonun içinde uyanmak sizi korkutmuyor mu peki?’ diye karşılık vermişti fakir.”

Üslupla ilgili bir belirgin özelliğe değinmeden geçemeyeceğim: Kitap eşzamanlı olarak hem orientalist hem oksidentalist ögeleri yüksek yoğunlukla barındırıyor. Tek başlarına rahatsız edici olsalar da birbirlerinin antidotu olarak kullanıldıklarından tahminim çoğu okuyucuyu rahatsız etmeyecektir: “Ajatashatru, vahşice silahlanmış bir grup teröristin bir anda ayağa fırlayıp uçağın kontrolünü ellerine geçirerek yönünü Beyrut’a ya da benzeri bir egzotik istikamete çevirdiklerini hayal ederken, bir yandan da sakallı, sarıklı, dinamitlerle dolu kemerlerle acayip bir görünüşe bürünmüş adamlar arayan gözlerle etrafı çaktırmadan kolaçan etti. Ama bu uçakta tek sakallı ve sarıklının kendisi olduğunu kısa sürede fark etti. Bir terörist. Şu anda, başkalarının kendisi hakkında düşündüğü buydu belki de.” “Gerçek İsveç bodur çamından, üç renkte imal edilmiş ve çivilerinin (paslanmaz) boyu ayarlanabilen Hint fakiri yatağının renkli bir fotoğrafıydı bu.

Sayfa, tüm dünyada 198 milyon adet, yani İncil’in baskısının iki katı kadar basılmış olan Haziran 2012 IKEA kataloğundan kopartılmıştı.” Kimilerinin Louvre ve içindeki ölümsüz klasik tablolar gözbebeklerini büyütürken; kimileri için Berlin Auguststrasse’deki modern sanat galerileri ve onların beklenmedik günümüz kültüründen fışkırma eserleri çekici. “Bir IKEA Dolabında Mahsur Kalan Hint Fakiri’nin Olağanüstü Yolcuğu” kelimenin tam manasıyla bir modern sanat...

Bir İkea Dolabında Mahsur Kalan Hint Fakiri´nin Olağanüstü YolculuğuBir İkea Dolabında Mahsur Kalan Hint Fakiri´nin Olağanüstü Yolculuğu

Romain Puertolas

Detay için tıklayın

Paylaş

İtimatGaliba en iyisi bir çırpıda söylemek. Doktorların yaptığı gibi. Ekim’den beri kanser tedavisi görüyorum ve biraz daha yolum var.

Devam
15 Eylül 2017 Yıl : 13
Sayfa : 163