VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
22 Aralık 2008 Pazartesi | Anasayfa > Haberler > Kitap piyasası krizi aşkla aşacak!
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Kitap piyasası krizi aşkla aşacak!

Yayıncıların ekonomik önlem paketleri Çok satan yazar ve kitaplar öne çıkacak. Sihirli formül yine aşk romanları! Vizyona giren filmlerin kitapları raflarda öne çıkacak. Depo maliyetlerini kısmak için stoklar eritilecek. Yeni baskılar azalacak. Bu da yazar, çevirmen, editör, illüstratör teliflerini azaltacak. Hatta indirimlere bile gidilebilecek. Artan maliyetlere bağlı olarak üretim azalsa da işten çıkarmalar olmayacak. Kitabın yayıma hazırlanma süreci ev ofis yöntemine uygun olduğu için bunun yerine esnek ya da yarı zamanlı çalışmaya gidilebilecek. İndirimli satış yaptıkları için her krizde olduğu gibi kazanan yine internet üzerinden kitap satışı olacak!

TOLGA MERİÇ

Amazon Ormanları'nda bir kelebeğin kanat çırpması Avrupa'da bir fırtınaya sebep olabilir… Edward N. Lorenz, hava durumunu tahminlerinde kullandığı "Kelebek Teorisi"ni keşfettiğinde yıl 1963'tü. Bugün ise küreselleşmeyle birlikte bunu her alanda görüyoruz. ABD'nin mortgage piyasasındaki çöküşlerin Türkiye'de yaşayan, adını bile bilmediğimiz, evinde, masasının başında sessiz sedasız yazan ve bir gün kitaplarını raflarda görme hayalleri kuran genç yazarları etkiliyor olması gibi.
Çünkü kısalan mesafeler, artan hız, dünyanın bir diğer ucundaki gelişmeye anında ulaşabilme gücü her şeyi birbirine bağlayan büyük bir ağ örüyor. Ve bu ağ birbirinden bağımsız değerleri bile içerebiliyor. Dolar kuru ile hayal gücü ve yeteneğe dayanan edebiyatın ilişkilenmesi gibi. Zira dolar kurunun 1.2'den 1.7 YTL'ye kadar inişli-çıkışlı bir seyir izlemesi kâğıt fiyatlarını etkilemekle kalmadı, yayın piyasasının üzerine bir sis perdesi de örttü. Öyle ki doların bu seyri aynı formdaki iki kitabın maliyetleri arasında ciddi farklar yarattı. Yayıncıların ortalama yüzde 30-40 olarak maliyetlerini artıran bu değişim yeni yıl planlarına da yansıdı.

YENİ YAZARLAR RİSKLİ GRUPTA
Örneğin Koridor Yayınevi'nden Erdem Boz krizin bazı projelerin askıya alınmasına, basılacak kitap sayılarının azalmasına daha şimdiden neden olduğunu söylüyor. Boyut Yayın Genel Yönetmeni Bülent Özükan da bu adımlarını çok dikkatli atacaklarını, "bazı kitapların yayımlanmasının adeta hovardalık olacağını ancak küçük kaçamaklarla yetinebileceklerini" söylüyor.
Bu açıdan bakıldığında krizin edebiyat ve entelektüel ortam için en üzücü sonucu genç yazarlar üzerinde olacak. Zira Epsilon Yayınevi'nden Meltem Erkmen'in vurguladığı gibi onların işi çok zor: "Çünkü birçok yayınevi güvenemediği, ilk kez karşılaştığı yazarlara yatırım yapmaktan çekinecektir. Ayrıca reklâm ve tanıtım giderlerinde yapılacak kısıtlamalar da yeni yazarların şansını azaltacak. Kitapları basılsa bile yeterince tanıtılamayabilecekler."
Bu tehlikenin varlığını yıllarca Türk edebiyatına genç yazarlar kazandıran, hatta bir nevi okul olarak tarif edilen Can Yayınları'nın sahibi Can Öz de doğruluyor. Diyor ki; "Yeni yazarların kitapları konusunda eskisi gibi rahat olamayacağız. 2009'da hem yerli hem de yabancı bir yeni yazarın kitabını yayımlamak bizim için de riskli olacak. Yine de kapımızı yeni yazarlara kapamamak için elimizden geleni yapacağız."



ŞUBAT KRİZİ'NİN İLACI GRANGE'Dİ
Peki yayıncıların kriz karşısındaki önlem paketleri ne? İlki hiç şüphesiz ki, "çok satan yazar ve kitaplar!" Nitekim Doğan Kitap Genel Müdürü Gülgün Çarkoğlu, 2001 Şubat krizini aşmalarında J. C. Grange'nin kitaplarını büyük bir tanıtımla piyasaya sürmelerinin büyük etkisi olduğunu söylüyor.
Benzer bir örnek de Sırma Köksal editörlüğündeki Everest Yayınları için geçerli. Everest'in da aralarında bulunduğu Alfa Yayın Grubu Genel Müdürü Vedat Bayrak, Ayşe Kulin'in "Umut" kitabını tam da bu yüzden yayımladıklarını söylüyor: "Oysa aralık ayı aslında kitap yayınlamak için uygun değildir. İade ayıdır. Ancak çok satan yazarlarımızdan Ayşe Kulin'in yeni kitabını yayımlayarak piyasaya bir hareket getirmek istedik. Kitabın adı piyasaya da 'umut' olsun istedik."
Bayrak ayrıca Everest Yayınevi'nin 9.9 YTL'lik "Cep Kitapları" serisinin de düşen alım gücüne karşı iyi formül olduğu görüşünde. Buket Uzuner, Pınar Kür gibi çok satan yerli yazarların yanı sıra Orhan Kemal gibi uzun süreli satan yazarların kitaplarının normal ebatlarından daha küçük olduğu bir seri bu… Yani kolay taşınır, kolay alınır kısaca tüketime yönelik kitaplar…
İletişim Yayınevi'nden Nihat Tuna ise etkili kitaplardan bir diğerinin ise "uzun süreli satan"lar olduğunu söylüyor. Yani okullarda okutulan, ödev verilen yerli ve yabancı klasikler. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun, Reşat Nuri Güntekin'in, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın, Halide Edip Adıvar'ın eserleri… İşte bu noktada Milli Eğitim'in "100 Temel Eser" olarak önerdiği kitaplar ise kelimenin tam anlamıyla bir can simidi. Ankara'nın önemli yayınevlerinden Dost Kitabevi'nden Ali Akbayram bunlara ek olarak akademik müfredata dahil olan kitapları ve gezi kitaplarını da "eklemek gerek" diyor. Çünkü kişilerin seyahat şansları azalırken düşen moralleri ise tam eksine gezme arzusunu artıracak. Gezi kitapları ise bu noktada okurlara nefes aldırabilir.

KRİZ GÜNLERİNDE AŞK!
Epsilon Yayınevi'nden Meltem Erkmen ayrıca krize karşı yayıncıların elinde sihirli bir formül olduğunu hatırlatıyor: "Krizde yine aşk satacak!" diyor ve aşk romanlarını işaret ediyor. Bir diğer formül de Artemis Yayınları'na ait. Yayınevinin editörü Ilgın Özkan "İnsanların krizin yarattığı depresif etkiden kurtulmak için sinemaya yönelecekler, bu da o filmlerin kitaplarına olan ilgiyi artıracak" diyor. Tıpkı "Bakirenin Aşığı" romanının 10'uncu baskıyı yapması gibi! Benzer durum Halit Hüseyni'nin "Uçurtma Avcısı" için de geçerli. Sinema uyarlaması gösterime girince kitap peş peşe baskı yaptı. Bugün normal baskısı 6; cep boyu ise 8'inci baskıda.
Peki yayınevleri, satışlarını artırmak için diğer sektörlerde göze çarpan "kriz indirimleri"ne gitmeyi düşünüyor mu? Buna hepsinin yanıtı net: "Hayır, indirime gitmeyeceğiz ama artan maliyetlere rağmen fiyat artırımına gitmemek için de elimizden geleni yapacağız!"




İşte kitap piyasasını krize karşı savunacak kitap ve yazarlar:


* Jules Verne'in, Kemal Tahir'in, Robert Jordan'ın, Nietzsche'nin, Althusser'in, Mehmed Uzun'un ve Tolkien'in kitapları. (İthaki Yayınevi)
* Susanna Tamaro'nun 6 Ocak'ta çıkacak olan yeni romanı Luisito, Ayfer Tunç'un şubatta çıkacak olan romanı "Yalan Yanlış", Perihan Mağden'in nisanda çıkacak olan yeni romanı, Paulo Coelho'nun eylülde basılacak son romanı "The Winner Stands Alone". (Can Yayınları)
* Mehmet Öz'ün kitapları (Koridor Yayınları)
* Mario Levi, Elif Şafak, Nedim Gürsel, Tuna Kiremitçi, J.C. Grange. (Doğan Kitap)
* İpek Ongun'un "Günler Akıp Giderken" ve "Alacakaranlık"ın üçüncü devam kitabı olan "Tutulma". (Epsilon Yayınevi)
* Buket Uzuner, Ayşe Kulin, Küryat Başar'ın romanları (Everest Yayınları.) Anne sağlığı, yemek kitapları, Erol Mütercimler'in "Fikrimizin Rehberi" (Alfa Yayınları.)
* 100 Temel Eser serileri.
* Gezi kitapları.
* Krize yönelik çıkacak kitaplar.





***

YAYINCILARIN YORUMLARI:


İlknur Özdemir, Turkuvaz Kitap:

Krizden ötürü yayın politikamızı değiştirmeyeceğiz. Mesela "kriz kitapları" diye bir düşüncemiz yok. Ancak daha çok beğenileceğini tahmin ettiğimiz kitapların yayınını biraz daha öne alabiliriz, önümüzdeki belirsizliği biraz daha netleştirebilmek için. Tabii ki piyasadaki genel eğilim "çok-satan" yazar ve kitaplara yönelik eğilimi artıracak. Bu da tekrar baskıları geciktirebilir.



Hayri Erdoğan, Yordam Kitap Yayın Yönetmeni:
Marksist bir yayınevi olarak krizi ve krize yol açan ekonomik ve toplumsal koşulları sorgulayan kitaplarımız okur kitlesinin ilgi odağı olmaya aday. "Küreselleşmenin Krizi" (Freeman-Kagarlitsky) ve "Küreselleşme, Kim İçin?" (Erinç Yeldan) isimli kitapların ilgi görmesi gibi. Çünkü bu kitapların tezleri bugün doğrulandı. Ayrıca 160 yıl önce yazılan "Komünist Manifesto"nun bugün için söyleyecek çok sözü olduğu bir kez daha görüldü.



Bora Ekmekci, idefix Direktörü:

Sektörün internet ayağına çok farklı. Örneğin idefixe 2008 yılının ilk 11 ayını, geçen seneye göre %32 büyümeyle ile kapatıyor. 2001 krizinde ise büyüme oranımız %80'di. Kriz dönemleri internet üzerinden kitap satışını olumlu etkiliyor çünkü evlerine çekilen insanlar okumayı tercih ederken, yıl boyunca yüzde 30 indirim ve sık sık da kampanyalar yapan internetten kitap satın almayı tercih ediyor. Mesela biz altıncısını düzenlediğimiz Sanal Kitap Fuarı'nda kitapları %50 indirimle satıyoruz. Bu da satışlara yansıyor.


Semih Sökmen, Metis Yayınevi Genel Yayın Yönetmeni:
Kitap okurunun, ama gerçek kitap meraklılarının kitaptan vazgeçmeyeceğini düşünüyorum. Metis Yayınevi olarak da bu tür bir okura dayanıyoruz. Bu yüzden kör topal da olsa önümüzdeki zor dönemi aşacağız. Böyle dönemlerde kalıcı, nitelikli, vazgeçilmez değerde kitapları yayımlamak, hatta böylece krizin üstüne üstüne gitmek bence daha akıllıca. Doğrusu bildiğim daha ticari bir önlem paketi de yok.


Rana Gürtuna Alfa Yayınları Genel yayın Yönetmeni:
Yayıncılık için kriz bir avantaja dönüşebilir. Çünkü küçük bir yatırımla, tabii şansınız da yaver giderse büyük kazanabilirsiniz. Yemek kitaplarına olan ilgi büyük. Nitekim biz de bu türe yönelik çok kitap yayınlıyoruz. İşte önümüzdeki ay, hem kriz ortamını hem de bu ilgiyi birleştirerek "Kriz Mutfağı" isimli bir kitap yayımlıyoruz. Bir diğer tedbirimiz de renkli, resimli, büyük boy yani fiyatı yüksek kitaplarımıza yönelik. Onların aynı zamanda siyah-beyaz, küçük boy, daha hesaplı olanlarını da yayımlayacağız.

Paylaş

Yeni sayı yeni heyecanBu ay kapağımıza Türk edebiyatının yaşayan en büyük yazarlarından Selim İleri'yi aldık. Selim İleri, edebiyatta 51 yılı geride bıraktı ve bu yıl karşımıza iki yeni romanla çıktı.

Devam