VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
15 Mart 2013 Cuma | Anasayfa > Haberler > Midhat Paşa''nın ölüm günleri
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Midhat Paşa'nın ölüm günleri

Osmanlı'nın pek de muhteşem olmadığı yıllar. Hatta devletin resmi iflasını açıkladığı, bir sene içinde üç padişahın değiştiği, halkın fakirlikten kırıldığı, Rus ordularının Yeşilköy'e kadar geldiği... Ve ardından Abdülhamid dönemi ve Taif'e sürülen Jöntürkler. İşte burada bir mahkum tarafından kaleme alınan risale 117 sene sonra yayımlanıyor.


Barış Emrah


Osmanlı'nın muhteşem dönemine kilitlenildiği, modadan mimariye her alanda Osmanlı rüzgarlarının estiği, Tanzimat'ın kurucu ekibi İttihat ve Terakki'nin günümüzün derin devletinin "tohumları" olduğu düşüncesinin yaygınlaştığı, Abdülhamit'in "Kızıl Sultanlığı"nın gölgede kalıp "Ulu Hakan"sıfatının öne çıktığı bugünlerde Okuyan Us Yayınları çok önemli bir kaynak kitap yayımladı: "Sultan Abdülhamid, Midaht ve Mahmud Paşaları Nasıl Katletti?"
Kitabı bu kadar önemli kılan nedir derseniz, bunun 117 sene sonra, ilk kez günümüz Türkçesi ve orijinal, tam metin olarak basılıyor olması. Ayrıca kitabın yazarının Abdülhamit'in Taif'e gönderdiği mahkumlardan biri tarafından bizzat kaleme alınmış olması. Yani Midhat Paşa başta olmak üzere Jön Türkler'in yaşadığı eziyetlere bire bir tanık birinin kaleminden çıkmış olması.

DEVLETİN İFLASI
Osmanlı tarihi, dizilerde izlediğimiz gibi hep "muhteşem" değildi. Hatta 1876 senesi tarihin en zor kararlarından birinin alındığı yıldı. Osmanlı devleti, resmi iflasını açıkladı. Ardından Osmanlı tahtı bir sene içerisinde üç padişah gördü; imparatorluğun dört bir yanında isyanlar baş gösterdi ve büyük bir mağlubiyetin ardından Rus orduları Yeşilköy’e kadar geldi. İşte imparatorluğun bu en buhranlı günlerinde otuz üç yıl boyunca iktidarı elinde bulunduracak, Osmanlı tarihinde yeni bir çağ açacak, karar ve icraatlarının etkileri günümüze değin ulaşacak olan Sultan İkinci Abdülhamid Osmanlı tahtına çıktı.

Sultan Abdülhamid’in, devletin idaresini tamamıyla kendi eline alması ve iktidarını sağlamlaştırması için öncelikle gerek Midhat Paşa gibi amcasını tahtından eden ve reform taleplerinde bulunan gerekse de tahta çıkmasında kendisine yardım eden eniştesi Mahmud Celaleddin Paşa gibi isimlerden kurtulması gerekiyordu. Netice olarak da başta Midhat Paşa, Mahmud Celaleddin Paşa ve Sultan Abdülaziz’in hal fetvasını imzalayan Şeyhülislam Hayrullah Efendi gibi isimler, Sultan Abdülaziz’in katilleri olarak gösterilerek önce idamlarına karar verildi sonra da Taif Kalesi’ne hapsedildi. Sultan Abdülhamid, tüm muhalefeti susturmaya çalışırken yıllarca amcasını uğraştıran Jöntürkler, bu sefer de ona cephe almaya ve onun aleyhine çalışmaya başladılar. Sonrası ise tarihe "İstibdat Yönetimi" olarak geçti. Geceleri sokaklarda iki kişinin konuşmasından bile şüphe duyuldu. Geleceği hayal edilen özgürlükler, şüpheler uğruna askıya alındı.
"Sultan Abdülhamid, Midaht ve Mahmud Paşaları Nasıl Katletti" adını taşıyan bu kitap, Sultan Abdülhamid’in en büyük muhalifi Jöntürklerin 1896’da Cenevre’de yayımlattıkları bir risale aslında. Risalenin yazarı ise Sultan Abdülhamid’in Taif Kalesi’ne hapsettiği mahkûmlardan biri. Midhat ve Mahmud Paşaların üç yıldan fazla bir süre Taif’te çektikleri eziyetleri, uğradıkları suikastları ve nihayet acı bir şekilde can vermelerini bire bir görmüş olan bu Taif mahkûmu, tüm yaşananları ayrıntılarıyla kaleme almış. Sultan Abdülhamid’in muhalifleri olan ve Midhat Paşa’yı “Hürriyet Şehidi” olarak gören Jöntürklerin bir yayını olan bu risale, ilk defa olarak günümüz Türkçesi ile yayımlanmaktadır.
Kitabı günümüz Türkçesiyle yayıma hazırlayan ise "Osmanlı’nın Gayrimüslim Tarihinden Notlar ve Osmanlı’da Ermeni Aristokrasisi" isimli çok değerli iki çalışması olan Saro Dadyan. Kitap, her şeyden önce birinci elden bir kaynak olduğu için arşiv niteleğinde...





Paylaş

İtimatGaliba en iyisi bir çırpıda söylemek. Doktorların yaptığı gibi. Ekim’den beri kanser tedavisi görüyorum ve biraz daha yolum var.

Devam
15 Eylül 2017 Yıl : 13
Sayfa : 163