VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
15 Ekim 2018 Pazartesi | Anasayfa > Haberler > Newton’u elmadan ibaret mi sanıyorsunuz!
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Newton’u elmadan ibaret mi sanıyorsunuz!

Sahne şu: Bir adam ağacın altında otururken başına elma düşer ve adam “İşte” der ve heyecanla ekler “Yer çekimini buldum!” Evet Newton’un yer çekimini bulma hikâyesi böyle tasvir edilir ama bu rivayetten öteye gidemez. Zira o sabahtan akşama her türlü deneyi yapan, deney malzemeleri kendi üreten, yaptığı deneyler yüzünden saçından bile cıva çıkan bir dahidir!

EREN ÖZTÜRK



Newton dendiğinde hemen hemen hepimizin zihninde, bugüne kadar birçok kez karikatürü dahi yapılmış olan, ağacın altında otururken başına elma düşerek yer çekimi kuvvetini bulduğu hikâyesi canlanır. Newton’un kırlarda ağaç altında oturarak düşen elmaları gözlemlediği doğrudur ancak başına elma düşmesi sonucu yer çekimi kuvvetini keşfetmesi rivayetten daha ileri gidemez. Siz onu sadece elmadan ibaret sanıyorsanız yanılıyorsunuz!
Matematik, fizik, optik, kimya, doğa felsefesi, mekanik, simya, teoloji ve gök cisimlerinin dinamiği üzerine çığır açan birçok araştırma gerçekleştiren ve bilim dünyasını derinden etkileyerek önemli icatlara imza atan Newton, bilimsel çalışmalarıyla hem çağına damga vurmuş hem de günümüzdeki bilimsel keşiflerin önünü açmış zamanın ötesinde bir dâhi. Bugüne kadar hakkında sayısız makale ve biyografi yazılmış Newton’un tek biyografisi Dr. David Brewster tarafından yazılmış olan 1891 yayımlanma tarihli kitaptı ve yeni bir biyografiye ihtiyaç olduğu aşikâr şekilde ortadaydı. Kuşağının en yetkin Newton uzmanı olan Richard S. Westfall tarafından kaleme alınan yirmi yıllık bir emeğin ürünü olan bu biyografi Newton hakkında yapılmış en kapsamlı araştırma özelliğini taşıyor. Orhan Düz çevirisi ve Füsun Turcan Elmasoğlu’nun kapak tasarımıyla Alfa Yayınları tarafından yayımlanan şaheser niteliğindeki kitap, Isaac Newton hakkında bilebileceğimiz her şeyi önümüze seriyor.
Kitabı salt bir Newton biyografisi olarak düşünmeyin. Zira kitapta Newton’un yaptığı harcamalardan, sahip olduğu mülklerden, ruhsal yapısından, düğünlerde taktığı paralardan tutun yaptığı deneylerin ayrıntılarına kadar çok geniş bir yelpazede bilgilere ulaşıyoruz. Ayrıca kitapta Newton’un matematik çalışmalarının kronolojik izahının yanı sıra birlikte orijinal el yazmalarına ve çizimlere de yer verilmiş. On beş bölümden oluşan bu hacimli kitap her ne kadar ilk bakışta göz korkutacak bir yapıya sahip olsa da roman tadında okunuyor ve Newton’un yaşamının her evresine tanıklık etmemize olanak sunuyor. Kitapta ayrıca Newton’un başyapıtı olarak tanımlanan matematik, optik, ilâhiyat ve simya araştırmalarını bir araya getirdiği “Principia”nın yazım süreci de anlatılıyor.
Saç örneğinden cıva çıkmıştı
Newton simya üzerine çalışırken ağır metaller ve zehirli maddeler içeren çok geniş bir kimyasal madde yelpazesini tatmakta tereddüt etmiyordu. Bu deneyler Newton’un bedenine öylesine zarar vermiş ki saçlarından alınan örnekte cıva yoğunluğu normalde bulunması gereken cıva oranından kırk kat daha fazla çıkmıştı.
Son nefesine kadar ilmî çalışmalarına devam eden Newton ölümünden kısa süre önce: “Dünyaya nasıl göründüğümü bilmiyorum ama ben kendimi henüz keşfedilmemiş gerçeklerle dolu bir okyanusun kıyısında oynayan düzgün bir çakıl taşı ya da güzel bir deniz kabuğu bulduğunda sevinen bir çocuk gibi görüyorum” demiştir. Bu da bize güzel bir ders veriyor. Newton’un yaşamından öğreneceğimiz çok şey var!
20 Mart 1726’da yaşama veda eden gelmiş geçmiş en büyük dâhilerden biri olan Newton hakkındaki bu kapsamlı araştırma okunmayı fazlasıyla hak ediyor.


Deney için gözüne şiş soktu

Newton’un deneylerle sorgulama gücü çok yüksekti ve sonuçlarını düşünmeden maceralara atılıyordu. Renk kuramını geliştirmek için yaptığı deneyde gözü ile kemik arasına olabildiğince arkaya uzanacak şekilde şiş sokmuştu. Keşif uğruna bedel ödemekten çekinmiyordu.

Paylaş