VATAN KİTAP - Vatan Gazetesi VATAN KİTAP - Gazetevatan.com
Gazetevatan Anasayfa
15 Mayıs 2017 Pazartesi | Anasayfa > Haberler > Tam 50 yıl sonra Steinbeck’in izinde
Normal Yazı Boyutu Orta Yazı Boyutu Büyük Yazı Boyutu

Tam 50 yıl sonra Steinbeck’in izinde

John Steinbeck’in köpeği Charley ile çıktığı Amerika yolculuğunun ellinci yılında yani 2010’da, Hollandalı yazar Geert Mark aynı rotayı izleyerek büyük romancıyı ve Amerika’nın ruhunu anlamaya çalışıyor. Üstelik hem bir modern zaman gezgini hem de bir öykü avcısı gibi.

LEVENT TÜLEK



Yavaş yavaş yaz geliyor ve yollara düşme vakti birçoğumuz için. Yolculuk, yollar ve varılan yerler hep bir yenilenme, tazelenme, arınma ve yeni şeyler keşfedip yeni şeyler yaşama deneyimi öneriyor bize. Dinlenmek, şehrin, iş yaşamının ve gündelik hayatın sıkıntısından, kaosundan uzaklaşmanın başka bir tarifi bu. Ve bu yolculuk deneyiminde biz kitapseverlerin çantasında mutlaka kışın okuyamadığımız, ıskaladığımız ya da “yazın tatilde rahat rahat okurum” dediğiniz kitaplar bulunur. Bir de gideceğimiz coğrafyayla ilgili özellikli kitaplar. Hele de bu kitaplar daha derinlikli, daha edebiyatla ve onun araçlarıyla donanmışsa değmeyin keyfimize! Tıpkı Bodrum’a giderken Halikarnas Balıkçısı ya da Çanakkale’ye giderken Homeros okumak gibi. Bir de daha da özel kitaplar çıkıverir karşımıza. Farklı yerlerin farklı öyküleri, bilinmeyen, gizemli, tarihsel, insan üzerinden anlatılan çarpıcı coğrafya hikâyeleri. İşte onlar, gittiğimiz yerin lezzetine varmamıza daha çok yardımcı olurlar. Hatta yardımcı olmaktan öte hem şahane bir yol arkadaşı olurlar hem de mükemmel bir edebiyat okuması sunarlar. İşte Hollandalı yazar Geert Mak tam da böyle bir yazar.

Geert Mak yazarlık serüvenini yolculuk, bilinen mekânlar, bilinen coğrafyalar üzerine farklı bir bakış üzerine kurgulamış bir yazar. Kentleri, mekânları ve bölgeleri kendi tarzında bambaşka bir tatla ve çarpıcılıkla anlatıyor. Amsterdam, Avrupa derken bir ara yolu bizim buralara da uğramış ve “Bridge” adında bir kitap kaleme almış. Anlattığı bizim Galata Köprüsü. Bir kentin röntgenini bu köprü üzerinden özetlemiş. O köprünün tıpkı organik bir canlıymışçasına nasıl yaşadığını ve nefes aldığını, üzerinde yaşayan, balık tutan, satıcılık yapan, altındaki dükkânların, meyhanelerin, balıkçıların ve kendilerine mesken tutmuş insanların yaşamını o canlının hücreleriymişçesine kaleme almış. Daha önce Türkçeye çevrilen ve merakla okunan bu kitabın ardından deyim yerindeyse başka bir bomba patlatmış Mak. Bir Amerika yolculuğunu büyük Amerikalı yazar John Steinbeck ve onun edebiyatı üzerinden anlatmış.

Öykü avcısı
“Steinbeck’in Ruhuyla Amerika Yollarında”, ilginç bir yol macerası kitabı. Efsanevi yazar John Steinbeck 1960 yılında köpeği Charley ile neredeyse tüm Amerika’yı kapsayan bir yolculuğa çıkıyor. Bu yolculuk hem yazarın dönüşümü ve değişimi, hem de Amerika’nın değişimi üzerine eşsiz bir deneyim sunuyor. Hem yazara hem de okuyucusuna. Zaten sonunda da “Charley ile Amerika Yollarında”yı kaleme alıyor Steinbeck. ( Sel Yayıncılık, 2014) Yazar, araştırmacı, gezgin Hollandalı yazarımız Geert Mark da bu yolculuğun tam ellinci yılında yani 2010’da aynı rotayı izleyerek hem Steinbeck’in hem de Amerika’nın ruhunu anlamaya çalışıyor.

Geert Mak çok tartışılan, popüler kültürüyle ve tarihsel konumuyla en çok bilinen, merak edilen, arzulanan, nefret edilen, özlenen ve bütün dünyayı etkileyen ruhu ile bir Amerika haritası çıkarıyor bize. John Steinbeck’in izinden giderek Amerika özelinde hem modern yaşamın ve tüm sosyal olguların değişimini hem de siyasi dönüşümün izini sürüyor. Hem bir modern zaman gezgini hem de bir öykü avcısı gibi. Ve bunu o kadar tatlı, sakin ve titiz bir yalınlıkla anlatıyor ki adeta bir masal gibi geliyor yazdığı yerler ve onların öyküleri. Hem Steinbeck hem de elli yıl sonra kendisinin geçtiği yolları ve dünyayı etkileyen Amerika’yı nesnel bir bakışla anlatırken, kendi fikirlerini lezzetli bir mizahla anlatısına yayarak metnini kuvvetlendiriyor. Ortaya çok sağlam, eğlenceli ve neredeyse kurguymuşçasına meraklandıran bir kitap çıkıyor.
John Steinbeck 1960’da büyük Amerika yolculuğuna köpeği Charley’le çıkarken aslında tıpkı Mak’ın dediği gibi bir romana başlarken boş bir kâğıda baktığı gibi bakıyor yol haritasına. Ve başta ürküyor da bu yolculuktan. Amerika büyük bir ülke. Deyim yerindeyse toprakları git git bitmiyor. Neredeyse kendisinin yarattığı tuhaf karavanımsı aracı Rocinante ise böyle bir yolculuğa dayanıklı mı onu bile bilmiyor. Tıpkı aracına verdiği isim gibi o da Don Kişot oluyor adeta. Sançosu da fino köpeği Charley. Fino dediysek en irisinden. Charley neredeyse bir insan boyunda. Steinbeck bir yandan karısı Elaine’yi geride bırakıp bir ıssızlık ve sessizlik arayışına girmişken öte yandan Charley’le yalnızlığını dolduruyor. Ve böylece büyük yolculuk başlıyor.

Kuruluşundan bugüne
Geert Mak tam elli yıl sonra Amerika’nın Kuzeydoğusundaki Sag Harbor’dan başlıyor hikâyenin izini sürmeye ve ardından onun da aynen Steinbeck gibi uzun yolculuğu başlıyor. Yalnızca görülen yerler, eyaletler, şehirler değil, belgeler, yazılanlar, mektuplar, sosyal olaylar, haberler, siyasi ve toplumsal değişimler ve dönüşümlere tanıklık ederek aslında çok ciddi bir araştırma koyuyor önümüze Hollandalı yazar. Tıpkı ataları gibi o da dünyayı gezmeye, keşfetmeye ve öğrenmeye meraklı. Yazar tüm bu gezi eylemini titiz, kurgulanmış ve hesaplanmış bir şekilde yapıyor. Bu da kitabın değerini, lezzetini daha da arttırıyor.

“Steinbeck’in ruhuyla Amerika Yollarında” yalnızca Steinbeck’in yolculuk tarihi olan 1960 ve izinden giden yazarımız Geert Mak’ın 2010’undaki Amerika’sına değil neredeyse kuruluşundan bu yana ülkenin tüm tarihsel dönemlerine de bakış atıyor. Kızılderililerin yoğun olduğu bölgelerdeki kültürel değişimlerden, iç savaş etkisine, iki dünya savaşından soğuk savaş dönemine adeta kısa bir Amerika tarihi okuyoruz anlatıda. Literatür Yayınları’ndan çıkan Steinbeck’in Ruhuyla Amerika Yollarında”nın çevirmeni Kadir Türkmen. Tertemiz ve akıcı bir şekilde çevrilmiş metin, oldukça rahat okunuyor.
Geert Mak’ın kitabı bir araştırma, gezi kitabı gibi görünmesine rağmen aynı zamanda Amerika’nın en olağanüstü yüzyılının destansı bir romanı gibi okunuyor. Başkahramanları John Steinbeck, köpeği Charley ve onların izinden giden Geert Mak olan bir roman. Ve ağırlıkla Amerikan yakın tarihine adını yazmış birçok karakter, mekân ve olay bu romanın özneleri. Sadece türünün değil iyi kitap düşkünlerinin kaçırmaması gereken çok keyifli bir çalışma. Seyahat çantanıza koymayı unutmayın, pişman olmazsınız. İyi okumalar.



Paylaş

İtimatGaliba en iyisi bir çırpıda söylemek. Doktorların yaptığı gibi. Ekim’den beri kanser tedavisi görüyorum ve biraz daha yolum var.

Devam
15 Eylül 2017 Yıl : 13
Sayfa : 163